Kısaltmalar

 

Finansal Okuryazarlık (FO)- Bireylerin gelirlerini, birikim ve yatırımlarını akıllıca değerlendirip, bütçelerini doğru yönetebilme yetkinliğine sahip olabilmesidir.

OECD – Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü
FSA – Finansal Servisler Müdürlüğü
FED – Merkez Bankası
WEF – Dünya Ekonomik Forumu
PFEG – Kişisel Finans Eğitim Grubu

 

Finansal Okuryazarlık Temel Kavramları – SSS

 

Para nedir?
Para bizi hedeflerimize götüren bir araçtır.

Hayal ile hedef arasındaki fark nedir?
Hayal ile hedef arasındaki fark planlamadır.

Hedefler nasıl olmalıdır?
Hedefler net, ölçülebilir, ulaşılabilir, gerçekçi ve süreli olmalıdır. Hedefleri önceliklendirmek de önemlidir.

Önceliklendirme nedir?
Hedefleri kısa (0-1 sene), orta (1-5 sene), uzun (5+ sene) olarak planlamaktır.

Bütçe nedir?
Gelir ve giderlerin planlanmasıdır.

Bütçe nasıl yapılır?
Gelir yazılır, gelirden birikim çıkarılır. Kalan para mecburi harcamalar, gerekli harcamalar ve istekler olarak pay edilir.

İdeal bütçe nasıl olmalıdır?
Gelir-Birikim=Harcamalar şeklinde olmalıdır.

Bütçe yaparken nelere dikkat edilmelidir?
Bütçe yaparken, her harcama kalemine önceki dönemlerde yapılan harcamalar da göz önüne alınarak limitlendirme yapılmasına dikkat edilmelidir.

Bütçe nasıl olmalıdır?
Bütçe esnek ve gerçekçi olmalıdır. Değişen şartlara göre revize edilmeli ve var olan şartlara göre yapılmalıdır.

Bütçe denk gelmiyorsa ne yapılmalıdır?
Harcamalardan kısmalı ya da geliri arttırmanın yolları aranmalıdır.

Harcama yaparken dikkat edilmesi gereken en önemli nokta nedir?
Harcamanın altın kuralı gelirimizden fazla harcamamaktır.

Harcamanın püf noktası var mı?
Harcamanın püf noktası 10 saniyedir! Kasaya gitmeden önce satın alınacak şeyi ele alıp, 10 saniye bu bir istek mi ihtiyaç mı diye düşünülmelidir. İstekse, o ay için bütçede o isteğe yer var mı bakılmalı, ona göre satın alma kararı verilmelidir.

Ani harcama dürtüsü gelirse ne yapılmalıdır?
Evdeki fazla eşyalar akla gelmeli ve finansal hedefler hatırlanmalıdır.

Bütçede yer almayan giderlerle karşılaşınca ne yapılmalıdır?
Acil durum fonu kullanılmalıdır.

Acil durum fonu nedir?
En az üç aylık giderler kadar bir paranın, nakit, kolay ulaşılabilir, maliyetsiz bir hesapta beklenmeyen harcamalar için saklanmasıdır.

Borçlanmak kötü bir şey midir?
Borçlanmak her zaman kötü değildir. Yeter ki borçlanma amaçlı olsun.

Amaçlı borç nedir?
Belli bir amaç doğrultusunda, değeri artacak şeyler için borçlanmaktır.

Amaçsız borç nedir?
Ne için olduğu belli olmayan, kontrolsüzce biriken borçtur.

Borç oranı en fazla ne kadar olmalıdır?
Borcun gelire oranı en fazla %25 olmalıdır. Ev kredisi borcu varsa bu oran %40 olabilir.

Borçlanırken nelere dikkat edilmelidir?
İhtiyaç kadar paranın, ödenebilecek vadede alınmasına dikkat edilmelidir.

Borç hangi para biriminden olmalıdır?
Gelir hangi para birimindense, borç da aynı para biriminden olmalıdır.

Borç varsa ne yapılmalıdır?
Hemen borç kapama planı yapılmalıdır. Borçlar faize göre listelenmeli ve en yüksek faizli olandan başlayarak ödenmelidir.

Borcun ödenemeyeceği fark edildiğinde ne yapılmalıdır?
Bankaya/kişiye gidip durumu samimiyetle anlatmalı ve yapılandırma imkanları sorulmalıdır.

Borcu ödeyebilecek durumu olmayan ne yapmalıdır?
Bu durumda zor karar anı gelmiş demektir. Satılabilecek eşyalar elde çıkarılarak borçlar kapatılmalıdır. Bu eşyaların zaman içinde yerine konulabileceği akıldan çıkarılmamalıdır.

Kefil olurken nelere dikkat edilmelidir?
Kefil olmanın borçtan tamamıyla sorumlu olmak anlamına geldiği unutulmamalıdır.

Kredi kartı nedir?
Kredi kartı 40 gün faizsiz para veren bir ödeme aracıdır. Kredi kartının borçlanma aracı olmadığı unutulmamalıdır.

Kredi kartına faiz ödememek için ne yapılmalıdır?
Son ödeme tarihine kadar tüm borç tutarı kart hesabına yatırılmalıdır.

Kredi kartı kullanmanın püf noktası nedir?
Kredi kartı kullanmanın püf noktası, gelirden fazla harcama yapmamaktır.

Kredi kartına borcun tamamı ödenemediği durumlarda ne yapılmalıdır?
Borcun tamamı kapatılamadığı durumlarda, asgariden fazla ödeme yapmaya  özen gösterilmelidir. Bir sene içerisinde üç kez dönem borcunun yarısından azı ödenirse, kartın nakit çekime ve limit artışına kapandığı unutulmamalıdır.

Kredi kartının çalındığı/kaybolduğu durumlarda ne yapılmalıdır?
Fark eder etmez kartın bağlı olduğu bankanın çağrı merkezi aranmalı.

Kartın çalınması/kaybolması durumunda başkası tarafından yapılan harcamalardan yükümlü müyüm?
Bildirimden önceki 24 saat içinde yapılan harcamaların yalnızca 150 lirasından kart sahibi sorumludur.

Kredi risk raporu ne demek?
Kredi Kayıt Bürosu tarafından tutulan, 5 yıl boyunca kişilerin tüm ödeme performaslarının yer aldığı bir nevi finansal karnedir.

Kredi risk raporunda yer alan negatif kayıtlar nasıl silinebilir?
Kredi risk raporunda yer alan negatif kayıtların silinmesinin bir yolu yoktur. Ödemeleri düzenli yaparak rapor zaman içerisinde pozitife çevrilebilir.

Kredi risk raporu nereden takip edilebilir?
Kredi risk raporu ufak bir ücret karşılığı bankalardan alınabilmektedir.

Neden birikim yapılmalıdır?
İsteklere, hedeflere ulaşmak için birikim yapılmalıdır.

Birikimin gelire oranı ne olmalıdır?
Birikim, gelirin %10-25’i kadar olmalıdır.

Birikimin püf noktası nedir?
Birikimin püf noktası düzenli yapılması ve hemen birikime başlanmasıdır.

Birikimler nerede durmalıdır?
Birikimler, yastık altında durmamalı, tıpkı bizim gibi çalışmalıdır.

Parayı çalıştırmak için ne yapmalıdır?
Kişinin hedeflerine ve yatırım karakterine dayalı bir yatırım planı yapılmalıdır.

Yatırım yaparken nelere dikkat edilmelidir?
Tüm para tek bir yatırım aracında tutulmamalıdır. Para; riskli, orta riskli ve risksiz yatırım araçları arasında, kişinin yatırım karakterine göre pay edilmelidir. Kişi bilmediği yatırım aracına para yatırmamalı, arkadaş/eş dost tüyosuyla yatırım yapmamalıdır.